Digitale geletterdheid in praktijk

pp.06_09_Pijpers_JSW maart 2018_Digitaal geletterdWil je aan je online imago kunnen werken, dan moet je digitaal geletterd zijn. Wat is digitale geletterdheid en hoe kun je er in de klas mee aan de slag gaan?

Leerlingen zijn minder digitaal vaardig dan ze zelf denken. Ze beoordelen hun eigen vaardigheden meestal met ‘goed’, maar in de praktijk blijkt hun niveau een stuk lager te liggen. Zo hebben de meeste leerlingen moeite met het inschatten van de betrouwbaarheid van bronnen op internet. Die competentie is onder andere van belang voor het herkennen van nepnieuws. Dat blijkt uit de Monitor Jeugd en Media 2017 van Kennisnet (2017). De mate waarin je digitaal geletterd bent, hangt grotendeels af van de thuissituatie en het opleidingsniveau van de ouders. Hoe hoger opgeleid je ouders en hoe meer je in je vrije tijd wordt begeleid, hoe vaardiger leerlingen zijn. School draagt nauwelijks bij. Des te belangrijker dat alle leerlingen les krijgen in digitale geletterdheid. En niet eenmalig – bijvoorbeeld in de Week van de Mediawijsheid –, maar structureel. Het zou de gewoonste zaak van de wereld moeten zijn. Gewoon moet het ook worden, zo is het plan.

Nieuw curriculum
Onder de vlag van Curriculum.nu wordt gewerkt aan een nieuw curriculum voor het primair en voortgezet onderwijs. Diverse ontwikkelteams, bestaande uit schoolleiders en leerkrachten, werken voorstellen uit. Er is ook een ontwikkelteam digitale geletterdheid. Naar verwachting wordt in 2021 een nieuw curriculum ingevoerd, met een vaste plek voor digitale geletterdheid. Het betekent dat basisscholen verplicht aan de slag moeten met een aantal nieuwe kerndoelen (die dus nog niet vaststaan). Wacht je tot nieuwe kerndoelen helder zijn en zet je dan pas stappen als school? Of kun je al eerder aan het werk? Wat is wijsheid? Ga nu al aan de slag.

Wat is digitale geletterdheid?
Het kan nog drie jaar duren voordat vastligt wat precies in het onderwijs moet worden opgenomen, maar met wat er nu onder digitale geletterdheid wordt verstaan, kun je nu een start maken. Digitale geletterdheid wordt door SLO uitgelegd als een combinatie van vier digitale vaardigheden: basisvaardigheden ict, informatievaardigheden, mediawijsheid en computational thinking.
• De basisvaardigheden ict omvatten onder meer om kunnen gaan met standaardtoepassingen, weten en begrijpen wat internet is, maar ook dat je begrijpt wat veilig internet is. Bijvoorbeeld: weten hoe je een veilig wachtwoord maakt.
• Bij informatievaardigheden gaat het om: het kunnen signaleren en analyseren van een informatiebehoefte, en op basis hiervan relevante informatie kunnen zoeken, selecteren, verwerken en gebruiken. Bijvoorbeeld voor een spreekbeurt informatie kunnen vinden op internet.
• Bij mediawijsheid gaat het om: kennis, vaardigheden en mentaliteit die nodig zijn om bewust, kritisch en actief om te gaan met media. Bijvoorbeeld: hoe je zo een video maakt en publiceert op YouTube, creatief en verantwoord.
• Onder computational thinking wordt verstaan: problemen op een zodanige manier formuleren dat het mogelijk wordt om een computer of ander digitaal gereedschap te gebruiken om het probleem op te lossen. Kortweg: kunnen nadenken over de vraag hoe je met een computer problemen oplost.

Wil je verder lezen maar heb je nog geen abonnement? Klik dan hier.
Heb je een abonnement en wil je digitaal verder lezen? Klik dan hier.