Effectief begrijpend leesonderwijs

pp.12-15_Buhrs_JSW juni 2017_VerwerkingDe Amerikaanse taalkundige Snow noemt begrijpend lezen als dé vaardigheid voor de 21e eeuw. Goed kunnen lezen en een tekst begrijpen, zijn vaardigheden die zeker in een complexe samenleving van wezenlijk belang zijn. Is de gekozen aanpak van begrijpend lezen in Nederland wel effectief om ertoe bij te dragen dat onze leerlingen goede begrijpend lezers worden?

Op vrijwel alle basisscholen in Nederland worden lessen begrijpend lezen gegeven. Begrijpend leren lezen, is een belangrijk vak binnen het onderwijscurriculum. De nadruk in het begrijpend leesonderwijs wordt tegenwoordig vooral gelegd op het aanleren en ontwikkelen van leesstrategieën. Er wordt gezegd dat het aanleren van leesstrategieën leidt tot beter leesbegrip. Maar is dit wel zo?

Leesstrategieën als doel op zich
Uit een analyse van de begrijpend leesmethodes die nu op de markt zijn, blijkt dat daarin ruime aandacht wordt geschonken aan het aanleren van leesstrategieën (PPON, 2007). De leesstrategieën die in deze methodes worden aangeleerd, zijn onder meer het voorspellen van de inhoud van de tekst, het activeren van de voorkennis, vragen stellen tijdens het lezen en de gelezen tekst samenvatten. Leerlingen moeten voor, tijdens en na het lezen strategieën inzetten om de tekst te kunnen begrijpen. Vervolgens werken leerlingen verder aan de opdrachten waarbij de strategie die centraal staat verder wordt ingeslepen. Het is maar de vraag of dit ook leidt tot beter tekstbegrip en of de leerlingen meer kennis hebben gekregen over het onderwerp van de tekst. Die kennis en de kennisoverdracht blijken in veel aanpakken ondergeschikt te zijn aan de strategieën die moeten worden geleerd.

Wil je verder lezen maar heb je nog geen abonnement? Klik dan hier.
Heb je een abonnement en wil je digitaal verder lezen? Klik dan hier.