Ouders en school: ondersteun elkaars aanpak

Basisschool de Grebbe Bergen op Zoom‘Maar van mijn moeder mag het thuis wel!’ Uitspraken van leerlingen die een verschil in verwachtingen van de thuissituatie en de school weergeven, zijn herkenbaar voor veel leerkrachten. Samenwerken met ouders en op één lijn zitten wat betreft de pedagogische aanpak staat op veel scholen hoog in het vaandel. Maar hoe zorg je voor zo’n samenwerking?

Klem zitten tussen normen en waarden in de thuisomgeving en de schoolcontext kan een loyaliteitsconflict bij het kind tot gevolg hebben, evenals frictie tussen de school en ouders. Samenwerking met ouders en op één lijn zitten wat betreft de (pedagogische) aanpak staat op veel scholen hoog in het vaandel. Het is vaak in mooie bewoordingen opgenomen in de schoolgids. En terecht, want, zoals Mitchell (2015) beschrijft in zijn boek Wat echt werkt, spelen ouders een belangrijke, zo niet onmisbare rol bij het onderwijzen en ondersteunen van leerlingen. Maar wat houdt krachtig onderwijsondersteunend gedrag van ouders eigenlijk in? En hoe zorg je als leerkracht voor een effectieve samenwerking met ouders zonder weerstand in de hand te werken of in discussie te verzanden? Ontdek in dit artikel de achtergrond, inzichten en suggesties omtrent het optimaal vormgeven van onderwijsondersteunend gedrag.

Ouderbetrokkenheid
Ouderbetrokkenheid is niets nieuws onder de zon. De stap van ouders informeren (ouderbetrokkenheid 1.0) naar informatie uitwisselen (ouderbetrokkenheid 2.0) en het door ouders meedenken, meebeslissen en meedoen in het onderwijs (ouderbetrokkenheid 3.0) is al een aantal jaar gemeengoed in onderwijsland (Pameijer & De Vries, 2013). En niet zonder reden. Goede samenwerking met ouders en dezelfde doelen voor ogen hebben voor het kind, kan zowel de leerling, leerkracht als ouders veel energie opleveren en de leerresultaten van een leerling positief beïnvloeden. De invloed van ouderbetrokkenheid op schoolsucces blijkt uit verschillende meta-analyses (Marzano, 2007; Hattie, 2009). Hattie (2009) meet in zijn onderzoek een significant effect van gemiddelde grootte wat betreft de invloed van ouderbetrokkenheid in het algemeen op leerresultaten van kinderen.

Onderwijsondersteunend gedrag
Een nog sterker effect wordt gevonden ten aanzien van de invloed van ouderlijke aspiraties en verwachtingen omtrent de ontwikkeling van de leerling. Voorbeelden betreffen verder het thuis ondersteunen van leren op school, interesse tonen voor schoolwerk en achter de aanpak van de leerkracht staan (Pameijer & De Vries, 2013). Dit zijn vormen van onderwijsondersteunend gedrag van ouders, dat kan worden gezien als onderdeel van ouderbetrokkenheid: de ouder ondersteunt het leren op school door middel van betrokkenheid bij het leerproces. Onderwijsondersteunend gedrag gaat verder dan bijvoorbeeld hulp van ouders op school tijdens de lunchpauze of als voorleesmoeder, wat ook wel ouderparticipatie wordt genoemd. Hoewel dit van meerwaarde kan zijn voor de school en de leerkracht (De Vries, 2016), heeft ouderparticipatie op zichzelf geen aantoonbaar effect op de leerresultaten van leerlingen. Onderwijsondersteunend gedrag omvat een constructieve samenwerking tussen de leerkracht en ouders, waarbij ouders met de school een gedeelde verantwoordelijkheid hebben voor de leerling en betrokken zijn bij het leerproces. Dit wordt ook wel omschreven door de term ‘educatief partnerschap’. Opvoeding en onderwijs zijn hierin een gezamenlijke verantwoordelijkheid van de ouders en de school (Pameijer, 2012).

Wil je verder lezen maar heb je nog geen abonnement? Klik dan hier.
Heb je een abonnement en wil je digitaal verder lezen? Klik dan hier.