Samenvattingen februari 2012

In het februarinummer:

Begeleid hardop lezen

Groepsgewijze leeshulp

Henk Blok, Ron Oostdam en Conny Boendermaker

In het maartnummer 2011 van JSW stond een artikel over begeleid hardop lezen. Hierin werd de effectiviteit van individuele leeshulp in de vorm van begeleid hardop lezen aangetoond. De methodiek van begeleid hardop lezen houdt in dat een leerling een tekst hardop leest, daarbij begeleid door een ervaren lezer, bijvoorbeeld een onderwijsassistent of een remedial teacher. De ervaren lezer bemoedigt de leerling, geeft feedback, helpt waar nodig en bewaakt bovendien de effectieve leestijd. Uit onderzoek is gebleken dat deze methodiek geschikt is om leerlingen met een zwakke leestechniek een inhaalslag te laten maken. In dit artikel laten de auteurs zien dat begeleid hardop lezen niet alleen in de vorm van individuele hulp effectief is, maar ook wanneer het wordt toegepast in groepjes van drie leerlingen. Zo levert het ook schaalvoordeel op.

Omgaan met schokkende gebeurtenis

Traumatische ervaring

Christel Bos

De plotselinge dood van een broertje, een ernstig ongeval, getuige zijn van geweld, een moeder die aan kanker overlijdt. Een schokkende gebeurtenis kan het leven van een kind flink overhoop gooien. Leerkrachten kunnen een belangrijke rol spelen bij de ondersteuning van een kind met een traumatische ervaring, zegt onderzoeker Eva Alisic. Met haar onderzoek geeft zij antwoord op de vraag hoe je leerlingen die een schokkende gebeurtenis meemaakten, het beste kunt helpen. Door een schokkende ervaring zijn structuur en veiligheid in een klap verdwenen. Het kind is machteloos. Belangrijk bij herstel is dat een kind de controle over zijn leven, structuur en veiligheid weer terug krijgt. Zo helpt het bijvoorbeeld kinderen om zo snel mogelijk weer de normale dag- en lesroutine op te pakken. Het artikel bevat acht tips om in de klas mee aan de slag te gaan.

Waarden in plaats van cijfers

Waardengedreven onderwijs

Petra Pronk

Dit kabinet laat er geen misverstand over bestaan: taal en rekenen horen centraal te staan in het onderwijs. Dat is nodig om kinderen voor te bereiden om de arbeidsmarkt en om Nederland op het wereldtoneel economisch te laten meedoen. Maar is er niet iets mis met het huidige onderwijssysteem als economie de onderwijsagenda bepaalt en de Cito-toets de stip op de horizon is? Steeds meer leerkrachten hebben het gevoel dat de balans misschien is doorgeslagen. In dit artikel wordt vanuit verschillende hoeken een pleidooi gehouden voor waardengedreven onderwijs: onderwijs dat focust op waarden in plaats van cijfers. Een voorbeeld hiervan is obs Atlantis; deze school won in 2011 de Publieksprijs van de Jos van Kemenade Award met het programma The Leader in Me waarin leiderschap over jezelf centraal staat en dat de zelfkracht van kinderen versterkt.

Tegengeluid tegen bezuinigingen

Trots speciaal onderwijs

Eveline Storms

Het kabinet heeft forse bezuinigingen en een grootscheepse stelselwijziging aangekondigd voor het speciaal onderwijs. Voor Het Driespan en Saltho Onderwijs was dit geen reden om bij de pakken neer te zitten. Beide REC4-onderwijsorganisaties spannen zich tot het uiterste in om onderwijslocaties, de ambulante begeleiding en het bezit aan expertise in de organisatie zoveel mogelijk te behouden. Om zichzelf en de omgeving nog bewuster te maken van de voorbeelden van expertise en professionaliteit binnen de organisatie, is de website Trotscampagne.nl opgezet. Op deze website staan verhalen van medewerkers, waarin zij vertellen waar ze trots op zijn in hun werk. Het REC4-onderwijs wordt zo op een positieve manier belicht en door middel van het uitwisselen van verhalen worden ook kennis en ervaringen gedeeld. Het is ook mogelijk om zelf een eigen Trots-verhaal via de website in te sturen.

Verborgen kapitaal van de school

Onderwijsondersteuning ouders

Hans Christiaanse

Tot een aantal jaren geleden was de overheersende gedachte dat de school verantwoordelijk is voor het onderwijs en de ouders voor de opvoeding. De laatste tijd vindt er een verschuiving plaats: opvoeding en onderwijs zijn de verantwoordelijkheid van ouders en school. School en ouders hebben namelijk een gezamenlijk belang: het zorgen voor optimale omstandigheden voor de ontwikkeling en het leren van kinderen, op school en thuis. Op het vlak van de onderwijsondersteunende rol door ouders liggen zeker nog onbenutte kansen. Wetenschappelijke onderzoeken naar het effect van verschillende vormen van ouderbetrokkenheid op de leerresultaten van kinderen laten zien dat ouderbetrokkenheid bij het leren thuis de meest effectieve vorm van ouderbetrokkenheid is. Dit artikel toont hoe er, bijvoorbeeld door de inzet van ouderhulpkaarten, invulling gegeven kan worden aan deze onderwijsondersteunende rol door ouders.